Hoàng hôn trên phá Tam Giang

Huế trong tôi giờ không chỉ là kỷ niệm và Huế là một phần máu thịt của cuộc đời tôi, bởi tôi đã trải qua một thời trai trẻ ở xứ sở này để lo “dùi mài kinh sử” tám năm trời.

- Nghe ca khúc "Hoàng Hôn Trên Phá Tam Giang" (Quỳnh Hợp) do Y Jang Tuyn trình bày

Nhớ Huế, nhớ những con đường rợp bóng phượng vĩ, nhớ hàng cây long não đứng yên ven đường, nhớ dòng sông Hương với nhịp cầu Tràng Tiền mà một thời có một nhà thơ đã “đi mãi chẳng về đâu”. Nhớ Huế trong tôi còn là kỷ niệm cùng với nhóm bạn về với Lagoon Tam Giang (Phá Tam Giang) vào những ngày mùa hạ oi nồng, vào những ngày đông mưa dầm dề, lạnh thấu xương, vào những đêm trăng mùa thu huyền hoặc…

Mai Hữu Phước, chàng thi sĩ của những bài thơ với tất cả con tim cho Huế cũng có may mắn được sống, học tập với thời gian rất dài ở đất Huế. Phá Tam Giang - nơi cuối sông đầu biển. Vùng sông nước rộng lớn này xếp vào loại đầm phá cỡ lớn trên thế giới (22.000 ha ) quanh năm êm ả với những con sóng nhẹ xô vào bờ. Không biết nhà thơ Mai Hữu Phước đã đến đây bao nhiêu lần mà nhận ra cái đặc trưng tự nhiên của vùng đầm phá này và chuyển hoá vào bài thơ Hoàng hôn trên phá Tam Giang hay đến lạ kỳ ? Bài thơ như một lời gửi gắm cho chút tình riêng của mình. Một chút tình khói sương, bảng lảng hòa quyện với không gian và thời gian như chùng lại, như mở ra trong mênh mang của vùng đầm phá.

Hoàng hôn trên phá Tam Giang đã được nhạc sĩ Quỳnh Hợp phổ thành ca khúc cùng tên với vẻ đẹp mê hồn mà thi sĩ đã tinh tế cảm nhận với đầy đủ âm thanh và sắc màu của một chiều hoàng hôn đang dần buông trên phá. Bài hát được mở đầu rất tự nhiên với giai điệu cô đọng, nhẹ nhàng và lôi cuốn:

Một chiều lang thang trên phá
Bên em hương tóc thơm lừng
Mây trời dìu nhau qua núi
Ta dìu nhau qua bâng khuâng

Trong cái vô tình lãng du, thi sĩ đã nhập được hồn mình vào cái đẹp của thiên nhiên đất trời và con người trên sông nước lagoon. Cái đẹp ấy được Mai Hữu Phước làm cho lung linh hơn bởi hình ảnh người con gái “tóc thơm lừng”. Tác giả dùng hai chữ “thơm lừng” rất đắt bởi nó làm cho người đọc như nhận thấy mùi thơm của tóc đang ở quanh mình. Chút hương tóc đồng nội ấy là cái duyên làm nên vẻ đẹp cuốn hút của người con gái trong bài thơ.
 
Trong sương khói bảng lảng một chiều hoàng hôn sắp rơi xuống vùng đầm phá. Bất chợt những con còng còng xe cát biển Đông đập vào mắt nhà thơ. Hình ảnh đó gợi lên một cái gì đó mong manh, dâu bể như tình yêu kia đến rồi chợt đi và có chăng chỉ là kỷ niệm:

Con còng lang thang góc biển
 Xin đừng xe cát biển Đông
 
Nếu bạn một lần về với phá Tam Giang trong một buổi chiều tĩnh lặng. Nhìn ra những những trụ nò, những tấm lưới chắn như mắc cửi trên sông nước chắc chắn sẽ bắt gặp vô vàn những cánh chim của vùng thuỷ sinh đặc biệt này và lòng không khỏi bâng khâng, xao xuyến. Thi sĩ đã nhận ra cái hồn của vùng sông nước Tam Giang. Và cũng không quên trong cái hồn ấy có tiếng hát của người con gái chỉ đủ khe khẽ, đủ thì thầm thôi:

Bên tai thì thầm em hát
Lao xao hoàng hôn Tam Giang

Đọan 2 của bài hát chuyển tiếp rất hợp lý với nét nhạc mới hẳn cùng những nốt luyến lên xuống bay bổng tạo cảm giác chòng chành, mênh mang trong không gian hoàng hôn đang buông và cảnh vật cứ xa dần, xa dần …không thế níu kéo.

 Phá Tam Giang chiều ráng đỏ
 Màu hoàng hôn buông chơi vơi
 Mênh mang mạn thuyền sóng vỗ
 Cánh chim tung trời về đâu?

 Phá Tam Giang hoàng hôn
Ai tựa vai thương nhớ
Khói lam chiều Tiên giáng
Cho tình ru giấc cô liêu
 
Không gian tưởng chừng lắng đọng. Ta cảm thấy lâng lâng, nhè nhẹ và dường như bị cuốn vào nét giai điệu khá lạ, phóng túng, đắm say và da diết đến nao lòng.

Riêng tôi, đã mấy lần đến phá Tam Giang vào những thời điểm khác nhau trong năm; và mỗi lần đứng ở cuối chiếc cầu nhô ra phá, tôi có một cảm giác nhớ nhà, nhớ người xưa bé nhỏ đến nao lòng. Cái nhớ như Trần Tiến viết trong Ngẫu hứng lý qua cầu : “Nhớ em buồn muốn khóc”. Bạn hãy thử một lần về với phá Tam Giang trong tĩnh mịch của không gian, thời gian mà nghe con sóng vỗ nhẹ vào bờ, vào mạn thuyền, bạn sẽ một lần có cảm giác đó… và bây giờ cùng lắng lòng mình với Hoàng hôn trên phá Tam giang với tiếng hát của ca sĩ Y Jang Tuyn

Theo Lê Văn Nho
(Giai Điệu Xanh)